Ik ben Bill Goldman, schrijver van de film en de roman.
Best gek, omdat ik hem niet meer heb gezien sinds hij uitkwam.
Ik vond hem toen best goed en hoop hierna nog steeds.
De roman bestond allang voor het een film werd...
...en ik dacht dat de film er nooit zou komen.
En daar zat ik naast.
Je laat hier veel van weg, zodat ik intelligent overkom, hè?
Dat is toch de afspraak?
Grappig, deze scène...
Er was een geweldige regisseur, Norman Jewison...
...die Princess Bride wilde doen, maar we hadden het geld niet.
Deze scène zou tijdens de Depressie plaatsvinden in een sneeuwstorm...
...en een immigrantenfamilie zou hun zieke kind hun huis in dragen.
Zo zou Norman het verhaal beginnen.
Dezelfde manier van beeldvorming.
Als dat logisch is.
Ik hoef niet veel te zeggen. Dit is leuk.
We hadden geluk met Peter Falk.
Ik geloof dat we eigenlijk...
We konden hem niet krijgen...
...maar Jimmy Stewart zou geschikt zijn geweest.
Falk is speciaal door Columbo.
Je geeft om hem als hij binnenkomt.
Je ziet...
...dat hij een beetje gevaarlijk is, maar ook iemand...
...om wie je kunt geven.
Dit waren twee heel knappe mensen...
...die hier geweldig waren.
Cary was erg knap...
...en kon ook grappig zijn.
Zij was een meisje uit Californië dat in een soap had gespeeld...
...Santa Barbara...
...maar ze had een goed gehoor.
Zij kon het accent overbrengen. Heel goed.
Ik dacht dat Robin Wright een grote filmster zou worden...
...maar dat wilde ze niet.
Ze had de hoofdrol in de film Robin Hood met Kevin Costner...
...en werd zwanger.
Ik dacht nog: Barbra Streisand...
...wordt op zo'n moment niet zwanger.
Robin speelde in Forrest Gump...
...en ik denk dat het daarom zo'n succes was.
Daar sta ik alleen in, maar ik vond haar zo goed...
...dat je wilde dat die domkop Tom Hanks haar zou krijgen.
Nu is ze nog steeds een goede actrice...
...maar om een filmster te worden, moet je het echt willen.
Ik schreef ooit over filmsterren:
Sterren hebben geen vrienden.
Ze hebben zakenrelaties en lijfeigenen.
Maar ze krijgen de goede tafel in Spago. Dat is volgens mij nog zo.
Wordt er gezoend?
Leuke zin vind ik dat: Wordt er gezoend?
Gewoon te gek.
De geweldige cinematograaf Gordon Willis...
...die de Godfathers deed en Annie Hall en zo...
Ik deed eens een interview met hem en hij zei...
...dat hij niet zo zeer goed in belichten was...
Maar hij kon heel goed onthouden...
...als je met een film begint...
...waarmee je wilt eindigen.
Want als je begint en je ermee bezig bent...
Men hoeft dit niet te weten, maar het is een zootje.
Er komen honderden mensen bij kijken.
De studio zet je heel erg onder druk.
De acteur komt niet uit zijn trailer. Ellendig.
Soms gaat er iets beter dan je denkt.
Je zegt: Leuke vent, daar werk ik weer mee.
Plotseling gaat de film...
...een heel andere kant op, noordoost, in plaats van noord.
En Gordon Willis' grootste talent was...
...onthouden dat we noordwaarts zouden gaan.
Dat klinkt vast nutteloos en gek...
...maar een goeie film maak je niet zomaar even.
Elke keer is het weer een wonder...
...want je hebt alles tegen.
De schapen die over die brug lopen...
...we vroegen ons af hoe we ze zover zouden krijgen...
...en ze liepen er zonder problemen over heen.
Daarom herinner ik me dat Rob zei:
Vandaar de uitdrukking, als er één schaap over de brug is...
Want dat doen ze.
Mijn volk...
...over een maand bestaat ons land 500 jaar.
Op die dag trouw ik met een vrouwe...
...die ooit net als jullie een gewone burger was.
Maar misschien vinden jullie haar nu niet meer burgerlijk.
Willen jullie haar ontmoeten?
Voor beginnende scenarioschrijvers...
...dat zeggen was niet zo makkelijk...
...omdat het ene woord eindigt met een N en het volgende zo begint.
Het kwam er heel vreemd uit.
Ik had het anders moeten schrijven.
Ze is hier erg goed in, hè?
We hadden geluk met dit trio.
Wally Shawn kwam auditie doen in New York.
We zaten met z'n vieren in een kamer.
Robin, Andy Scheinman, de producer, en ik.
Hij deed de deur open en zag iedereen zitten...
...en zei: O, jee.
Hij deed de deur dicht. En ging weg.
Toen haalden we hem naar binnen.
Hij had een leuk spraakgebrek.
André was de populairste figuur in een film die ik in 35 jaar zag.
Men voelde zich tot hem aangetrokken.
Gedeeltelijk omdat ie zo groot en lief was.
Het was moeilijk om een reus voor de rol te vinden.
Ik wilde André, want ik ging vaak naar zijn wedstrijden...
...in de jaren dat ik dacht dat de film er nooit zou komen.
Hij was altijd aan het worstelen en kon geen auditie doen...
...dus lieten we grote mensen komen.
Fezzik, liggen er rotsen voor de boot?
Als dat zo is, zijn we gauw dood.
Hou op, ik ben dat rijmen zat.
Zit er nog wat in het vat?
Die zin van dat vat is leuk. En niet van mij.
Ik heb nog nooit zo'n vreemde casting gezien...
...want er kwamen lieden...
Footballspelers van zo'n twee meter, 125 kilo...
...en zij waren te klein.
Toen kwamen er reuzen...
...en we hadden er een, maar die was te dun.
Een dunne reus, daar hadden we niks aan.
We konden hem een kostuum geven dat hem dikker maakte...
...maar toen besloten we dat niet te doen...
...en gelukkig vonden we toen André.
Het boek is in 1973 geschreven...
...en in '74 besloot Twentieth Century Fox de film te maken.
Maar ze wisten niet zeker of het een film was, dus...
...kochten zij het boek en ik bleef eigenaar van het scenario.
Als ze de film gingen maken, zouden ze het scenario kopen.
Ze stuurden me naar Londen...
...waar Richard Lester woonde...
...een Amerikaan uit Philadelphia die de Beatles-films...
...had gemaakt.
Ik ging erheen en schreef een versie.
Eerst een voor mezelf, daarna een met hen en Lester...
...en de studio vond hem goed.
Hij zou uitkomen in 1975, maar de directeur werd ontslagen.
Als dat gebeurt en er een nieuwe directeur komt...
...dan besluit die om alle films die de vorige directeur...
...heeft goedgekeurd, niet te maken...
...want als het een hit zou worden...
...dan zou men hem uitlachen, omdat het niet zijn film was.
De gillende palingen leden onder het budget.
We hadden er meer gehad, maar er was niet veel geld...
...dus de special effects zijn niet wat ze anders hadden kunnen zijn.
De film werd bijna twee, drie, vier keer gemaakt...
...en steeds vielen er ontslagen.
Ik deed iets waar ik trots op ben. Ik kocht het boek terug.
En...
Dit vind ik een leuke scène.
Nadat Butch Cassidy uitkwam in 1970, of '69...
...wilde ik non-fictie schrijven, wat ik nog nooit had gedaan.
Ik schreef toen een boek over toneel op Broadway. The Season.
Ik zag alles op Broadway dat jaar...
...en Carl Reiner, Robs vader...
...had een leuke comedy, Something Different, waar ik over schreef.
Carl en ik raakten bevriend...
...en na Princess Bride gaf ik het aan hem en hij aan Rob...
...die toen jonger was, en zei: Dit vind je vast leuk.
Na Robs eerste paar films...
...Spinal Tap en hij was net klaar met Sure Thing...
...was hij op zoek naar iets anders.
Hij en Andy Scheinman herinnerden zich dit en besloten het te doen.
Norman Lear gaf ons...
...$16 miljoen wat niet veel geld was voor een special effects film...
...maar het is ons gelukt.
Norman Lear gaf Rob zoveel geld en meer niet.
Het is apart, want daarom zijn de special effects wat ze zijn.
Als het een film van Spielberg was geweest, had je de kliffen gehad.
Dat hadden we niet.
We moesten het ermee doen en dat was prima...
...want het gaat niet om de rots beklimmen.
Maar wat er in het verhaal gebeurt.
Het kostte precies dat.
Als ie tien had gegeven, had ie tien gekost.
Ik weet niet wat jij had gedaan.
Geen idee. Ik ga niet over het budget.
Op een gegeven moment...
Toen Westley in de Machine zat, was er nog een hele reeks scènes...
...in de Zoo van de Dood...
...met allerlei gevechten.
In het oorspronkelijke script...
...zat dat er allemaal in...
...maar we hadden geen geld, dus plotseling lag hij eruit.
Dit is geen...
Dit is niet het mooiste special effect waarnaar je kijkt.
Maar we hadden het geld niet. Dit hadden we.
Ik weet niet wie er klimt.
Nee, of ze überhaupt klimmen.
Ik weet niet hoe. Misschien werden ze omhooggetrokken.
Ik weet dat het... Je kunt je acteurs niet riskeren...
...want als er iets fout gaat, gaat de film niet door.
Dus het is vast Cary ook niet.
Misschien is het niet eens een klif, het is een film.
Ik heb geen idee.
Dat zwaardgevecht dat zo komt...
...was bijzonder voor de acteurs.
Rob had allerlei stuntmannen willen gebruiken.
Maar Mandy Patinkin en Cary Elwes...
...als ze maar even pauze hadden...
...gingen ze buiten schermen met een instructeur.
Dat deden ze dan urenlang.
Ze werden zo goed dat er maar één trucshot in voorkomt.
Zij doen alles, behalve die ene shot.
Is ie niet gevallen? Ongelooflijk.
Zeg dat toch niet steeds.
Het betekent vast niet wat jij denkt dat het betekent.
Een van mijn favoriete zinnen.
Ik was bij de casting voor Buttercup en bij een paar sessies voor de reus.
Een gedeelte van de casting.
Grotendeels is dat niet...
Je bespreekt het als de acteur het niet meer kan horen...
...en dan komt het neer op...
...wie beschikbaar is, wie je kunt betalen...
...wie er kan op dat moment.
We wisten toen geloof ik nog niet wanneer we zouden filmen.
Misschien wel, misschien niet.
Ik hoorde de tafellezing pas in Londen.
Ik probeer het me te herinneren. Sterren verdwijnen.
Ze staan een paar jaar aan de top.
De mensen die je wilt, wil je dan niet meer...
...omdat de studio die en die niet meer zoveel wil betalen.
Ze zijn passé, zullen we maar zeggen.
Voor vrouwen is het voorbij in Hollywood na hun veertigste.
Zelden kan een ster na die leeftijd nog bestaan.
$16 miljoen is nu een lowbudgetfilm.
Toen was het meer geld dan nu...
...maar het was evengoed een goedkope film.
Er zit veel in.
We konden geen sterren betalen.
Ik weet niet of...
Hadden we Schwarzenegger Fezzik kunnen laten spelen?
Ik weet het niet.
Mandy is hier geweldig. Hij had die emotionele...
Wat je hier doet...
Er zit een verhaal in dit gevecht.
Tot nu weten we dat Mandy linkshandig gaat vechten.
Dus in het eerste deel...
...vecht Mandy met links en lijkt te verliezen...
...en dan gaat hij over op rechts.
Westley is ook linkshandig.
En als Westley lijkt te verliezen, blijkt hij ook rechtshandig te zijn.
Daar zit een verhaal in.
Daar kreeg ik veel zelfvertrouwen door bij het schrijven.
Ik deed veel onderzoek naar terminologie...
...en bewegingen bij het schermen.
Maar de emotie is het belangrijkst.
Nu komt een belangrijk stukje tekst.
Hallo. Ik ben Inigo Montoya.
Je vermoordde mijn vader.
Je gaat nu sterven.
Mandy vertelde me eens... Hij kan goed zingen.
Hij heeft een prachtige stem en hij geeft concerten en zo...
...en aan het einde, als hij op uni's zingt...
...zegt hij bij de laatste buiging: Oké, ik zal het één keer zeggen.
En dan zegt hij met het accent:
Ik ben Inigo Montoya. Je vermoordde mijn vader. Je gaat nu sterven.
Hij is hier geweldig in.
Je zult zien dat zij praktisch alles zelf doen.
Dat is niet makkelijk.
Ik herinner me hen buiten de studio.
Ik geloof bij het Vuurmoeras.
...verdediging van Bonetti, hè?
Daar is de verdediging van Bonetti.
En er is een...
Er zit ook een Capo Ferro in.
Je ging naar de studio en daar waren ze...
...steeds hiervoor aan het oefenen.
Dat is Mandy niet.
Er wordt ook veel in gepraat, dat hielp me.
Fairbanks en Errol Flynn...
Ik vind het geweldig. Je zag het meer in mijn jeugd.
Ik weet niet of ze zo goed konden schermen voor...
Ze hebben er hard aan gewerkt.
Ze werden heel goed en deden het urenlang.
Het is bijzonder. Ze doen het zelf, behalve de flips.
Kijk maar.
Toen Rob Reiner en Andy Scheinman hem opzochten...
...in het Ritz Hotel en hem auditie lieten doen, was hij onverstaanbaar.
Maar hij is fysiek zo goed dat ze de gok namen.
Rob maakte een band van André's tekst.
Pas zes maanden nadat André erbij kwam, werd er gefilmd.
Hij reisde als worstelaar de wereld over.
Rob maakte een band en André leerde alles uit zijn hoofd.
Verstaanbaarder krijg je André niet.
André was zo groot... Zo'n 2,3 meter en 227 kilo zwaar.
Hij wist niet hoe groot hij was.
Hij wist alleen...
Hij had een huis in North Carolina bij Duke University gebouwd...
...met hoge plafonds en grote deuren...
...zodat ie zichzelf niet steeds zou stoten.
Hij zei dat hij ooit ziek was geworden...
...en naar het ziekenhuis moest.
In drie weken viel hij zo'n honderd pond af.
Maar hij was zo groot.
Hij liet me een foto zien van toen hij 17 was.
Hij was erg knap en zo'n 2 meter lang.
Grote knul, maar geen reus. Dat kwam later.
Hij werd twee keer zo groot tussen zijn 17e en 25e.
Maar zijn handen waren het grootst.
Niet te geloven hoe groot.
Ik zal het verhaal vertellen waar Mandy hem slaat...
...als we bij die betreffende scène komen.
Er is een scène aan het einde...
...als Robin uit een raam in zijn armen springt...
...en ze hadden het zo opgezet dat ze 30 cm boven André stond.
Ze viel en Robin was heel licht, maar André...
Hij ging door z'n knieën...
...en viel bijna op de grond. Hij werd heel bleek...
...want hij had toen veel last van zijn rug.
Uiteindelijk stierf hij toen hij 46 was.
Hij wist dat hij ging sterven.
Hij zei tegen Billy Crystal: De groten en kleinen sterven jong.
Hij wist dat hij jong zou sterven...
...maar klaagde nooit.
Het was van mij. Er was interesse, maar ik gaf het niet aan iedereen.
Ik had veel vertrouwen in Norman Jewison, die ik kende.
Mijn impresario belde me over Rob Reiner...
...en ik had Spinal Tap niet gezien.
Sure Thing zou worden getest.
Mijn impresario zei: Doe het niet, maar ik maakte een afspraak.
Maar eerst wilde ik Spinal Tap zien.
Ik ging naar een bioscoop in de stad.
Het was zo komisch. Ik moest er zo hard om lachen.
Ik dacht: Hij is het.
Dat was een goede beslissing.
Ze zijn een apart stel. Rob kan heel grappig zijn.
Rob had veel comedy gedaan...
...en hij kon daar goed mee uit de voeten.
Spinal Tap heeft ook een soort dubbele realiteit, hè?
Mooi plekje, hè?
Het werd allemaal rond Sheffield in Engeland opgenomen.
Een van de redenen dat ik deze scène kon schrijven...
Ik zei toch dat zelfvertrouwen bepalend is?
Ik wist dat beide bekers vergiftigd waren.
Daardoor kon ik ermee spelen.
Ik zie hem nog door die deur komen...
...o, jee zeggen en weggaan.
Hij was zo anders dan we voor ogen hadden, maar hij was slim.
Hij is een geweldige toneelschrijver.
Zijn vader, William Shawn, was redacteur van de New Yorker...
...tientallen jaren lang.
Zij met z'n drieën is wat het leuk maakt.
Hij is heel slim en dat zie je.
Ik moet hier even naar kijken, sorry.
Je hebt inderdaad een duizelend verstand.
Wacht maar tot ik loskom. Waar was ik? - Australië.
O ja. Australië. En jij dacht vast...
...dat ik wist waar het vandaan kwam...
...dus de wijn die voor mij staat, deugt niet.
Je stelt de boel uit. - Dat zou je willen denken, hè?
Je hebt mijn reus verslagen, dus ben je sterk.
Dus het vergif kan in jouw beker zitten...
...en je kracht zal je redden, dus jouw wijn...
Ik heb hard aan de logica ervan gewerkt.
Dan krijg je, ik kan die wijn daar en die wijn hier niet kiezen.
Dus hou je het vergif ver van jezelf...
...dus ik kies ook niet mijn beker.
Sorry, het is heel zwak.
Twee beroemde regisseurs, George Roy Hill en Elia Kazan...
...uit mijn tijd, zeiden ooit tegen me...
...dat je werk erop zit als de repetities beginnen.
Ze bedoelden, als je script goed geschreven is...
...je de acteurs en crew goed hebt uitgekozen...
...je een kans hebt om iets goeds te maken.
Als je ergens een fout maakt, ben je er geweest.
Met andere woorden, als ik nu naar die acteurs kijk...
...die ik al 15 jaar niet meer heb gezien, dan verander ik niks.
Ze zijn allemaal geweldig.
Als we iets hadden veranderd...
Ik zeg niet dat alleen zij die rollen hadden kunnen spelen.
Alleen dat ze goed voor de rol waren en talentvol waren...
...en als we een fout bij de casting hadden gemaakt...
Ik denk bijvoorbeeld dat André...
...omdat hij zo groot en apart was...
...iets sprookjesachtigs heeft.
Men kende niemand zo groot als André the Giant...
...en dat sprookjesachtige kwam ons heel goed van pas.
Wally Shawn... Ze zijn leuk met z'n drieën.
En die twee kids... Ik weet 't niet.
En met de opkomende Billy Crystal is het een leuke cast.
Leuk is het juiste woord niet, geweldige cast.
Norman was bekend in de jaren 80.
In de jaren 70, ik weet niet of Dick Lester en ik ooit...
...spraken over wie erin kon spelen.
Het waren vast mensen uit Lesters The Three Musketeers.
Ik weet het niet. Veel hangt af...
Wie er gecast werd... Rob is hier heel goed in.
In Misery, bijvoorbeeld, de rol van Kathy Bates, die een Oscar kreeg...
Rob was ervan overtuigd dat een onbekende die moest spelen...
...want dat is ze in die film.
Misery is het verhaal van een beroemde schrijver...
...die in een sneeuwstorm door een verpleegster wordt gered.
En dan blijkt dat ze gek is.
Er overkomen hun verschrikkelijke dingen.
Wat interessant was aan Misery...
Het interessante was de casting...
...omdat ik hem schreef voor Kathy Bates.
Ik zei tegen Rob: Dit is voor Kathy Bates, een goede Broadway-actrice.
Prima, zei hij, dan nemen we haar.
Zo kreeg ze de rol. Mooi Kathy Bates-verhaal.
Kathy had nog nooit een hoofdrol in een film gehad.
Rob liet haar komen...
...en zei: Je hebt de rol.
Echt, zei ze. Ja, zei hij.
Ze zei: De Annie-rol, die rol?
Ja, die rol, zei Rob.
Ze zei: Annie, de hoofdrol in Misery. Rob zei: Ja, jij wordt Annie.
Ze zei: En het is allemaal beslist?
Ja, zei Rob.
Kan ik het mijn moeder vertellen, vroeg ze.
Geweldig. Zo vertelt Rob het. Een geweldig, echt gebeurd verhaal.
Het mooie eraan was dat Castle Rock een kleine studio was.
In een grote studio... Annie is een geweldige rol.
Kathy Bates won er een Oscar voor. Het is geen arrogantie.
Het is een van de twee hoofdrollen. Ze kan helemaal uit haar bol.
Een grote studio had gezegd... We mochten iedereen kiezen.
Een grote studio had gezegd: Kies...
Ik weet niet wie... Glenn Close, Meryl Streep.
Ik weet niet of ze gewild hadden. We hebben het nooit gevraagd.
Waarom we dat niet deden... Er is bijvoorbeeld een scène waar...
Jimmy Caan is een schrijver en zij wil dat hij zijn boek verbrandt...
...wat het laatste is wat hij wil doen.
Hij ligt kreupel in bed en zegt: Ik wil niet.
Ze zegt: Prima, ik hou van je.
Ik wil niet dat je iets tegen je zin doet.
Vergeet maar dat ik het vroeg.
Tegelijkertijd sprenkelt ze aanstekervloeistof op bed.
Aangezien je Kathy Bates niet kende...
...hoopten we dat het publiek zou denken...
...dat ze het misschien zou aansteken.
Maar bij de andere geweldige actrices wisten we niet...
Meryl Streep steekt niemand in de brand. Dat doet ze niet.
En met Jimmy Caan.
Geen andere acteur wou die rol spelen...
...want mannelijke sterren willen niet aan iemand zijn overgeleverd...
...zeker niet aan een vrouw.
We konden niemand vinden. Ik heb ergens een lijst.
We vroegen elke ster en niemand wilde het doen.
Bij een grote studiofilm...
...had de studio gezegd:
Er is vast iets met het script, anders wilden ze wel.
Rob zei: Nee, het script is prima.
Hij begreep dat sterren dat niet wilden doen.
En...
De mensen die niet wilden, zijn geweldig.
Maar het is iets vreemds.
Het maken van een film, de casting van iets is...
Je kunt dit niet weten...
...want als je naar een film kijkt, zie je de mensen erin.
Je kunt je er niemand anders bij voorstellen.
Of 20 anderen.
Maar bij de casting weet je echt niet...
Een grote studio had vast op een filmster gestaan...
...om hun geld terug te krijgen, wat gestoord is...
...want ook dan is het niet zeker.
Als ik dan kijk naar Robin en Cary.
Ze zijn van de juiste leeftijd. Ze zijn jong.
Hij was 23 of 24, en zij was 20.
Of wat ze ook waren.
Ze zijn geweldig en je had geen gedoe met een ster.
In dit geval hebben we dit goed gecast.
Dat is een knap stel.
Deze set was betoverend.
Deze hele studio van Shepperton Studios.
Het was prachtig. We waren er graag.
Je kon op allerlei dingen zitten, wortels en zo.
Het was een grote set. Daar zat ons geld in, mensen.
En hij is geweldig.
Ik was gek op die set.
Ik verziek dingen.
Ik ben niet vaak op de set. Dat wil ik niet.
Er komt een shot aan waar...
...haar jurk in brand raakt.
Ik schreef dat in het boek...
...en in alle versies van het scenario.
Ik heb het zelf verzonnen.
En toen ze dit opnamen...
Het is heel wat met een grote cast.
Op het moment dat haar jurk in brand vloog...
...gilde ik: Haar jurk staat in brand.
Ik verpestte de shot.
Hij moest eruit.
Ik geloof dat Rob tegen me zei: Bill, dat moet ook.
Het was iets heel doms van me.
Als ik er nu naar kijk...
Ik stond vlak bij de camera en gilde: Haar jurk staat in brand.
Dat is een van de redenen dat ik niet vaak naar de opnames ga.
Ik kijk er nu naar.
AI die takken...
Die zaten vast met plakband.
Het was zo'n grote...
Dit is geen grote set zoals bij Spielberg-Lucas...
...maar voor ons wel.
Ze konden allerlei dingen veranderen.
Geweldig gewoon.
Dat zei hij drie jaar lang. Welterusten, Westley. Goed gedaan.
Slaap lekker. Ik dood je vast in de ochtend.
Het was een leuke tijd. Ik leerde schermen, vechten...
...alles wat iemand me wou leren.
En Roberts en ik werden vrienden.
En toen gebeurde het. - Wat?
Ga door.
Roberts was zo rijk geworden dat hij wilde stoppen.
Hij vertelde me een geheim.
Ik ben niet de piraat Roberts, zei hij.
Ik heet Ryan. Ik heb het schip geërfd van de vorige piraat Roberts...
...net zoals jij het van mij zult erven.
De man van wie ik het erfde, was ook niet de echte Roberts.
Hij heette Cumberbund.
De echte Roberts woont al 15 jaar...
...als een vorst in Patagonië.
Toen legde hij uit dat de naam...
...voor de noodzakelijke angst zorgt.
Deze toespraak is vanaf het begin hetzelfde gebleven.
Die namen zaten er altijd in, vanwege het gestoorde aan Roberts.
Er zit iets in dat als je niet wist wie Zwartbaard was...
...en iedereen zei: O, jee, dat is Zwartbaard...
...dan zou je het geloven.
Psychologisch gezien klopt het dus.
Het scenario werd 28 jaar geleden geschreven en de film...
Het scenario bestond al zo'n tiental jaar voor de film.
Het veranderde steeds, maar ook weer niet.
Als ik praat over het Jewison-begin, de wanhoop van de Grote Depressie.
Dit werkt ook. Het is mijn scenario, dus...
Ik wilde niet veel veranderen.
Dit was niet plezierig voor ze...
Je krijgt zand in je gezicht.
Het is niet vanuit het publiek gezien.
Als de K.O.G.'s zo aanvallen...
...en Westley met ze vecht...
...moet je beslissen hoe bloederig de scène zal zijn.
Wat daar moeilijk aan is... Je kunt het op vijf manieren doen.
We deden wat we hadden.
Maar de manier waarop... Je zoekt de juiste toon.
Dit is geen enge film. Maar een sprookje.
We probeerden zowel kinderen als volwassenen te bereiken.
Blabla.
Het had veel bloederiger gekund.
Het is niet makkelijk.
We spraken er uitgebreid over.
Het is iets waar altijd over wordt gesproken in de filmindustrie.
Want je kunt het niet overdoen, omdat de set niet meer bestaat.
Ja, ik was hier ook weer bij.
Nu komt dat bloederige stuk waarover ik het had.
Daar zit een vent in.
Een heel kleine vent.
Als je een film maakt...
...moet je jezelf voorhouden dat het niet dom is.
Diepe wond aan Cary's schouder, komt zo.
Hoe zat het, zien we überhaupt bloed als de K.O.G. doodgaat?
Ik weet het niet meer.
Dat was de discussie.
Als je met een paard te maken hebt...
Een bekende producer zei ooit tegen me: Sonny...
Dit was lang geleden.
Maak nooit een film met WDVK. Wat is dat, vroeg ik.
Hij zei: Water, dieren, vliegtuigen of kids.
Dieren zijn een probleem, want als je...
Er was een shot met de twee Chrissen op hun paarden.
Als het paard beweegt, weg shot.
Hij kende Chris Guest.
Hij kende Billy Crystal. Carol Kane ook.
Ik geloof Mandy Patinkin ook.
Wie we moesten casten... Deze twee moesten onbekend zijn.
En André.
Dat is een mooi staaltje verhaaltechniek.
Dit bedoel ik.
Je hebt zes vingers.
lemand zocht je.
Dit is de Kuil der Wanhoop.
In de roman, de Zoo van de Dood. Weer door het geld.
We hadden het geld niet voor de dieren in de Zoo...
...dus we hebben het niet gebruikt.
Weer zo'n geweldige set.
In de Zoo van de Dood...
...proberen ze...
Fezzik en Inigo zoeken...
Ze zoeken Westley in de Zoo van de Dood.
Op elke verdieping worden ze aangevallen. Een reuzenslang...
De ene verdieping na de andere, verschrikkelijk, en ze redden elkaar.
Uiteindelijk komen ze bij een trap met niks aan.
Ze gaan naar beneden en op elke verdieping is wel wat.
Er is niks en ze weten dat er iets ergs komt.
Een kleine dodelijke spin bij een deurknop...
...die Fezzik opentrapt, omdat hij in paniek raakt.
Maar we konden het niet doen.
Er was niet meer.
Uit schrijfoogpunt was het goed om het te schrappen.
Want waar je om geeft...
Ook al is Westley dood, je geeft om het verhaal.
Ik vraag me nu af of dit een goede vorm van vertellen is.
Ja, hij is dood, dus je kunt de tijd nemen...
...maar we hadden er geen geld voor.
Dit is de Engelse komiek Mel Smith, die Rob kende.
De koning stierf die nacht.
Voor de dageraad trouwden Buttercup en Humperdinck.
En 's middags trad ze haar volk tegemoet, als hun koningin.
Mijn vaders laatste woorden waren...
Wacht even. Opa...
...dat heb je verkeerd gelezen. Ze trouwt niet met Humperdinck.
Dat vind ik een leuk moment: Dat heb je verkeerd gelezen.
In het boek is dat veel sterker.
In het boek, zoals het eerst was...
...wordt het kind boos op opa en opa gaat weg.
Hij zegt: Ga maar weg, ik wil het niet horen.
En dan komt de opa terug.
In een film kun je dat niet doen, dat breekt de spanning.
Ik was blij dat ik niet bij deze casting was.
Boe, boe.
Je ziet zo de vrouw die dat roept.
Want ze lieten vast veel mensen komen om boe te roepen.
Zagen we er allemaal maar zo uit als we wakker worden, hè?
Na een nachtmerrie.
Nu komt Robins... Mijn favoriete zin van Robin:
Het zit zo.
Ik weet niet waarom.
Het zit zo.
Geweldig.
Het is vreemd, maar toen ik Vizzini inhuurde...
...om haar te vermoorden...
...leek me dat slim. Maar het zal leuker zijn om haar...
...te wurgen tijdens onze huwelijksnacht.
Als Guilder de schuld krijgt, zal het volk woedend zijn.
Dan eisen ze oorlog.
Dat noemt men expositie...
...voor wie het wil weten.
En daar wil je zo snel mogelijk doorheen.
Ik ben zo blij dat hij gemaakt is omdat ik al die jaren dacht...
...dat het niet zou gebeuren...
...en ik kijk er niet heel objectief naar.
Ik weet niet wie hem koopt of ernaar kijkt...
Kids wel, weet ik. Die zijn er gek op.
De ouders vast ook, want ze bekijken hem samen.
Dat hoop ik.
Tienermeisjes en zo. Ik weet het niet.
Geen idee. Dus...
Ik vind wat ik schrijf, maar niks, maar dit wel...
...dus het heeft een speciale plek...
...bij me.
In de boek zit een bon die je kunt opsturen...
...voor de herenigingsscène van Westley en Buttercup.
Tienduizenden mensen over de jaren...
Meer dan tienduizend stuurden hem in.
Heel vreemd.
De uitgever dacht dat niemand hem zou opsturen.
Maar veel mensen vinden hem mooi.
John Patrick Shanley, die een Oscar won voor Moonstruck...
...en een vriend van me is...
...zei dat de scène met de machine, de martelscène...
...dat tussen die scène en de 'Is het veilig?' uit Marathon Man...
...er geen martelscène was...
...die zo ziek was.
Ik weet niet waar het vandaan komt.
Toen ik het schreef, dacht ik niet dat ik Westley zou doden.
En...
Ik ging naar kantoor toen hij in de machine zat...
...en ik wist niet hoe ik hem eruit zou krijgen.
Ik wist niet hoe ik hem kon redden.
Ik deed wat ik altijd doe als ik begin.
Ik lees de sportpagina en drink koffie.
Toen besefte ik dat hij zou sterven.
Ik weet nog dat ik schreef: Westley ligt dood bij de machine.
Ik keek ernaar en geloofde niet dat ik het had gedaan.
Dat is maar één keer gebeurd...
...in al die 45 jaar van schrijven.
Ik barstte onverwachts in snikken uit...
...en liep naar de kraan.
Ik zie mijn gezicht nog.
Rood, met biggelende tranen.
Ik wist niet wat ik had gedaan...
...maar ik wist dat ik mezelf ontroerd had in dit boek...
...en ik weet niet waarom het gebeurde.
Het was niet mijn bedoeling.
Het is een belangrijk boek voor me...
...maar ik weet niet waarom.
Elke scenarioschrijver krijgt met expositie te maken.
Je wilt er zo snel mogelijk doorheen...
...omdat er niets belangrijker is dan het redden van Westley.
De enigen die Westley kunnen redden, zijn Fezzik en Inigo...
...en er komt zo een verrassing en ik wil je er snel heen hebben.
Kijk eens hoe groot Andrés handen zijn. Ze zijn gewoon...
We repeteerden deze scène in een hotel in Londen.
En zoals ik al zei...
André kende het script uit z'n hoofd.
Ze waren aan het repeteren.
En ze kwamen bij deze scène.
André zat en Mandy liep rond.
Mandy gaf André zijn tekst en André zei hem op.
Heel langzaam.
Mandy wilde het sneller.
Hij zei steeds: Sneller, Fezzik, sneller.
Ze deden het steeds opnieuw.
André deed het steeds weer langzaam.
Toen zei Mandy ineens: Sneller, Fezzik...
...en sloeg hem in het gezicht.
Ze kenden elkaar net.
Je hoorde die pets.
We waren stomverbaasd, want André was vast niet geslagen...
...sinds hij een kind was.
Hij zette grote ogen op.
Hij dacht vast:
Zo doen ze het buiten de ring. Ik probeer het.
Hij ging sneller en werd beter.
Zijn teksten werden...
Een van de hoogtepunten voor mij...
...was het gezicht van André toen Mandy hem sloeg.
Want niemand wist...
Ik weet niet waarom Mandy het een goed idee vond...
...want André, ook al had hij een zwakke rug...
...was nog steeds een van de sterkste mannen ter wereld.
Als hij boos was geworden, wie weet wat er gebeurd was.
Maar hij was gewoon blij.
Hij praatte nooit...
André praatte er nooit over dat worstelen nep was.
Want dat werd in die dagen nog niet toegegeven.
Hij zei alleen... Hij worstelde 300 keer per jaar.
Hij zei alleen dat...
Hij zag nooit met wie hij worstelde.
Hij zag ze nooit voor de wedstrijd.
Als hij dacht dat de ander onder invloed van drugs was...
...beëindigde hij de wedstrijd meteen.
Dan ging het publiek te keer, omdat het kort duurde.
Maar hij dacht...
Toen ie op z'n best was, sprongen kerels van wel 130 kilo op hem...
...en hij kon ze makkelijk opvangen.
Maar dat had met kracht en timing te maken.
Ik heb een geweldig verhaal over André.
Schwarzenegger... Sterke jongens kennen elkaar.
Arnold Schwarzenegger was bezig met Conan in Mexico City...
...en André worstelde.
Arnold Schwarzenegger ging kijken. Er waren 25.000 schreeuwende fans.
Nadat hij de tegenstander had verslagen...
...wenkte André Schwarzenegger om in de ring te komen.
Hij zei: Ik spreek Spaans. Ze willen dat je poseert.
Trek je hemd uit en poseer.
Hij liet Schwarzenegger in de ring achter...
...en Schwarzenegger poseerde als een gek...
...en ging toen terug naar zijn vrienden.
Het was een geintje.
Ze wilden helemaal niet dat hij poseerde.
Maar dat soort dingen deed André.
André betaalde altijd zijn maaltijden.
Ze aten vaak samen...
...en André betaalde altijd.
Schwarzenegger zei dat hij ging betalen.
Hij stond op van tafel.
Schwarzenegger is een grote man.
Hij ging naar de keuken...
...om te gaan betalen.
Heel leuk verhaal.
Toen Schwarzenegger me dit vertelde...
Schwarzenegger is een grote kerel. 113 kilo, 1,85 meter of zo.
En toen hij me dit vertelde...
André ging achter hem staan en tilde hem op.
Hij voelde zich als een speelgoedje opgepakt.
Daar stond André met hem in de lucht...
...en André zei: Ik betaal.
Hij droeg hem de keuken uit...
...en zette hem weer in zijn stoel.
Geweldig.
Zo sterk was André.
Schwarzenegger zei:
Hij is erg sterk.
En als Schwarzenegger het zegt, geloof ik hem.
Patinkin is ook lang.
Meer dan 1,80 meter.
Absurd.
Dit is een heel emotioneel moment.
Hij zegt: Vader, help me, en er gebeurt niks.
En dan vindt ie met mazzel de knoest.
Rob liet hem het toevallig vinden.
Geweldig, hè?
Het was vast Robs idee dat zijn hoofd de knoest zou raken.
Dit was de Zoo van de Dood.
25 bladzijden vol actie.
Hij is dood.
Opa, wacht.
Wat bedoelde Fezzik met: Hij is dood?
Dit is een belangrijk moment voor mij.
Ik vind dit geweldig.
Fred Savage is zo goed in deze scène.
Hij is zo geweldig in die scène...
...omdat hij zijn hand uitsteekt naar Peter Falk...
...en hij zegt dat het goed is...
...en het is zo ontroerend.
Hij is heel ontroerend daar.
Ik vond het gewoon erg mooi...
...en ik hoop dat jullie dat ook vinden.
Zijn stinkzoon heeft me ontslagen...
...en bedankt dat je er weer over begint.
Geef me gelijk maar een snee en giet er citroensap over.
We zijn gesloten.
Veel van dit... Wonder-Max met die snee...
Dat kwam van Billy. Die snee.
Het stond in het boek.
Het zat erin.
Ik vond Wonder-Max...
Ik had Max ook steeds.
Daarom kon ik...
Daarom kon Westley doodgaan.
Maar het is...
Als ze deze film nog een keer maken...
...wat vast nooit gebeurt, maar als...
Nu ze weten wat werkt...
...vinden ze vast wel weer iemand voor Wonder-Max.
Jim Carrey zou hem kunnen spelen...
...of wie de volgende comedy-ster is over 15 jaar.
Het is een geweldige kleine rol. Een week van je leven.
Je mag allerlei gekke dingen doen.
Je kunt nieuwe acteurs zoeken.
Deze keer kun je de Tom Cruise van zijn tijd nemen...
...als Cary Elwes.
Het zou veel geld kosten.
Maar hier werkte het prima.
Leuke tekst in aantocht.
Dit is Billy's zin die Carol zegt.
De chocola maakt het minder vies.
Maar hij werkt pas goed na een kwartier.
En je moet niet gaan zwemmen. Voor hoelang?
Een goed uur. - Ja, een uur.
Niet gaan zwemmen.
Dat is een echte comedy-zin.
Cary speelt dood zijn geweldig. De manier waarop hij omvalt.
Fysiek heel goed.
Als hij later probeert te lopen.
Films zijn magisch als ze werken.
Het is net als toneel.
Er is niks beters, als een stuk werkt.
Het gaat niet altijd. Het is moeilijk.
Niemand wil een flop maken.
Niemand...
Je komt er niet makkelijk achter.
Niemand heeft enig idee wat zal werken.
Daarom vind ik het prachtig als men naderhand zegt:
Je weet dat het goed is, met Adam Sandler erin.
Wacht eens. Niemand ging naar Little Nicky.
Waarom niet? Geen idee.
Er zijn zo veel redenen voor.
Ik snap niet waarom ze daar niet naartoe gingen.
Waarom gaat iedereen naar Jim Carrey in The Grinch...
...en geen andere Jim...
Het is vreemd. Het is niet te voorspellen.
Het is net een dobbelspel. Dat zijn films.
De media zegt dat niet.
De media doet net of er logica achter zit, een industrie.
We maken deze hotdog en we verkopen er genoeg.
Zo werkt het niet.
Mijn beste vriend, hij is nu overleden, Ed Neisser...
...was een investeringsmanager in Chicago.
Ik weet niks van aandelen.
We zaten te eten en ik vroeg: Waarom ging de markt omlaag?
Hij zei: Omdat ie niet omhoogging.
Ik zei: Maak geen geintjes. Dat doe ik niet, zei hij.
Het is de waarheid. Niemand weet waarom de markt iets doet.
Maar dat kunnen wij je niet vertellen.
Dus zeggen we: Door het nieuws of door de winst...
...of slecht nieuws in Azië of een aardbeving in India.
Er zit geen logica achter. Ook niet in de filmindustrie.
Je weet nooit wat mensen wel of niet gaan zien.
Het blijft een gok.
Dit is een van de grote komieken van de eeuw, Peter Cook...
...die de rol speelt van...
Deze man met een spraakgebrek.
Met dat lispelen.
Een 'bjuiloft'.
Dat 'bjengt' ons samen.
Sorry, hij is gewoon zo grappig.
De 'djoom' in een 'djoom'.
Die zin is van een rabbijn in Chicago.
Ik was nog een jongetje, op een bruiloft...
...en een rabbijn zei: De 'djoom' in een 'djoom'.
En ik kreeg de slappe lach.
Het was niet netjes.
Maar daar kwam het vandaan...
...voor hen die iets over Chicago willen leren.
Ik weet zijn naam niet meer. Een heel beroemde rabbijn.
Meld je als je het weet.
Dat was André met...
Dat was eng.
Je gaat van een dominee met een spraakgebrek...
...naar mensen die in brand staan, en is het grappig?
Toen we uitkwamen, zei de studio...
We waren de op een na beste film in de test...
...na Back to the Future.
Het was om wanhopig van te worden.
We kregen veel hoop na de voorvertoningen.
Dat doe je nou eenmaal.
Ze vonden het geweldig.
Meestal heb je dan een hit.
Sommige mensen gingen.
Het was echt geen flop.
We deden het gemiddeld.
We werden pas een hit toen we op video uitkwamen.
We waren niet erg belangrijk.
We hadden onze datums.
We hadden alles en de trailer kwam uit...
Het boek was succesvol, maar ook niet heel erg.
Het was een van die dingen waar...
Dit had in de trailer moeten zitten.
Dat zou interessant zijn geweest.
Ze wisten niet hoe ze hem moesten verkopen.
Ze wisten niet... Je zag Mandy met zijn zwaard...
Ze wisten niet of het een vechtfilm was, grappig of romantisch.
AI die dingen door elkaar.
Meestal als je genres mengt in film, heb je problemen.
Het is echt gestoord.
Je hebt een dode held...
...en een reus en een...
Het is iets gestoords. Het meisje gaat zelfmoord plegen.
Wat is het?
Er was een verhaal... Ik schreef Butch Cassidyand the Sundance Kid.
Bij de screening werd George Roy Hill, die het zo mooi had geregisseerd...
...wanhopig, omdat het publiek niet genoeg lachte.
Daar mengden we ook genres.
Hij haalde steeds grappen uit de film.
Het is iets heel vreemds.
Nu zegt men: Ik wil zoiets als Princess Bride.
Of, gooi wat dingen door elkaar.
Maar toen het uitkwam, wisten we niet...
Ze wisten niet wat we waren...
...en hoe ons te verkopen, dus ze verkochten ons niet.
Het was geen opzet. Ze wilden ons niet kapotmaken.
Ze vonden de film geweldig. Ze wisten alleen niet wat ermee te doen.
Zelfs nu is het een vreemde film.
Ik ben alleen blij dat...
Ik ben blij dat hij werd gemaakt. Dat betekende veel.
Dit is mijn theorie. Ik heb het al gezegd.
Films zijn een succes als mensen ze goed vinden.
En falen als men ze niet goed vindt.
De rest is onzin.
Alles wat je leest, waarom de ene film een hit is en de andere een flop.
Ze hebben van tevoren geen idee.
Bij deze film vonden de mensen die hem zagen, hem goed...
...en vertelden het door.
Ik vind de beste film van dit jaar: You Can Count on Me.
Als ik het genoeg mensen vertel, huren ze misschien de video...
...omdat ze hoorden dat ie goed was.
En hier hebben genoeg mensen...
...over de film gepraat.
Ze wilden hem alleen niet gaan zien.
Toen ie op video verscheen...
...was het de hit die hij in de bioscoop had kunnen zijn.
We hebben er geluk mee gehad want als je een film hebt...
...waarvan je houdt...
...en je vindt niet het publiek waarop je hoopte...
...is het erg, want zo vaak krijg je dit niet.
We hadden geluk met wat er gebeurde.
Nu is het 2001 en we doen de dvd...
...over een film die ik schreef in 1973.
En de film werd gemaakt in 1986?
En kinderen kijken ernaar.
Kleine kinderen die zeggen: Ik ben Inigo Montoya. Geweldig.
Nee, het is vreemd. Het is gewoon...
Dit is een groots moment voor me. Ik ben gek op Mandy.
Die scène spreekt voor zich.
Ik vind niks ontroerenders dan stomme moed.
Dat is het moment... Hier zit een man onder het bloed...
...en hij heeft 20 jaar gezocht...
...en eindelijk krijgt hij zijn wraak. Geweldig vind ik dat.
Tot de dood. - Nee.
Tot de pijn.
Die uitdrukking ken ik niet.
Ik zal het simpel uitleggen, zodat je het begrijpt...
...jij smerig wrattenzwijn.
Dit is vast de eerste keer dat iemand me durft te beledigen.
Het zal nog wel eens gebeuren.
'Tot de pijn' betekent dat je eerst je voeten kwijtraakt.
Dan je handen en polsen. Dan je neus.
Dan mijn tong, zeker.
Ik heb je de laatste keer te snel gedood...
...een fout die ik niet weer maak.
Ik was nog niet klaar.
Dan verlies je je linkeroog en dan je rechteroog.
En dan mijn oren. Dat begrijp ik. Kom op maar.
Nee, je oren mag je houden, ik zal je vertellen waarom.
Zodat je elke gil van schrik die men zal uiten bij je lelijkheid...
...nog goed kan horen.
Elk kind dat huilt als het je ziet...
...elke vrouw die gilt en roept: Wat is dat voor ding?
Die echo hoor je in je perfecte oren.
Dat betekent 'tot de pijn'.
Ik laat je gepijnigd achter en je zult eeuwig ellendig zijn.
Toen ik dit schreef, wist ik niet of het zou werken...
...omdat je een dode held hebt en deze grote jager.
Werkt 'tot de pijn'?
Beter kon ik niet en we zijn ermee weggekomen.
Dat is de shot waar André bijna door z'n knieën ging.
Ze springt niet uit het raam.
Het is een heel korte val.
Ik was er even bij...
Dat zijn leuke dingen. Echt.
Wat erg is dat ik zou zeggen dat het goed is, ook al vind ik het niet...
...omdat dit allemaal...
ledereen is aardig.
We praten over een film. Ik ben er toevallig gek op.
Ik heb er net naar gekeken.
Ik kijk nooit naar wat ik schrijf. En ik lees het nooit.
Dit boek kan ik lezen.
Dit is het enige wat over is gedaan.
Aan het eind, als hij zegt: Zoals u wenst.
Rob wilde iets heel emotioneels van Peter Falk.
En het werkte niet.
Als je die close-up ziet van Peter Falk, is het anders.
Zoals u wenst.
Het is een vreemde ervaring...
...omdat ik de film sinds ie uitkwam niet meer heb gezien...
...en je weet niet hoe je gaat reageren.
Ik kijk niet graag naar mijn films...
Ik kan het wel met Butch Cassidy.
Omdat je altijd denkt dat het slecht is. Dat je iets fout deed.
Ik geloof...
...als een film waarbij ik betrokken ben, een succes is...
...dan komt het omdat het een groepsgebeuren is.
AI onze vaardigheden bij elkaar.
En als een film faalt, dan denk ik...
...dat het mijn fout is.
Dat het verhaal duidelijker had kunnen zijn.
Je vertelde het verkeerd.
De verkeerde mensen in beeld...
...je vertelt ze iets wat ze niet willen horen, wat dan ook.
Het publiek is...
Wat ik na al die jaren geleerd heb...
...is dat het publiek overal ter wereld hetzelfde reageert.
Wat de taal ook is, ze lachen, huilen, raken verveeld en gaan weg.
Ik wil de aftiteling zien.
Dat is André niet op dat paard.
Hij was zo zwaar dat het paard zou zijn bezweken.
Dus vonden ze er iemand anders voor.
Je ziet het niet.
Een ander ding aan de film is dat ie kort is.
Er gebeurde iets...
George Hill zei: Duurt een verhaal langer dan een uur en 50 minuten...
...dan kun je maar beter David Lean zijn.
Ik denk dat dat waar is. Films zijn tegenwoordig zo lang.
Hoort bij de ego van de regisseur.
Men denkt dat lengte...
...hetzelfde is als belangrijkheid en dat is gestoord.
Maar deze film is lang genoeg.
We hebben niks weggelaten.
Er lag niet veel materiaal op de montagevloer.
Dit is wat we schreven, filmden en wat je zag.
En het was...
Ik genoot ervan en ik hoop jullie ook.
Bill Goldman, auteur van de roman en het scenario.
Als ik nadenk over wat ik net heb gezien...
...dan dacht ik nergens: Waarom deed ik dat?
Waarom deed ik niet dat?
Het liep lekker. De acteurs waren geweldig.
Ik vond het geweldig.
En ik vind de momenten...
Ik vond het heel goed en ik hoop jullie ook.
Vertaling: Gerrie Timmerman